Onderzoekers van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) hebben een lijm ontwikkeld waarin een deel van de gebruikelijke grondstoffen is vervangen door lignine uit plantenresten. Volgens de hogeschool liet de lijm in het onderzoeksproject Connecting Fibers prestaties zien die vergelijkbaar zijn met die van traditionele lijmen op fossiele basis.
De resultaten werden op 17 september gepresenteerd tijdens het afsluitende symposium van het project in Nijmegen-Lent. Het onderzoek richtte zich op een bekend knelpunt in biobased bouwen: hout, bamboe en andere plantaardige materialen worden vaak nog samengevoegd met lijm die grotendeels uit fossiele grondstoffen bestaat. De HAN onderzocht of lignine uit biomassareststromen een deel daarvan kan vervangen.
De herkomst van lignine maakt verschil
Lignine komt van nature voor in hout en andere planten en draagt bij aan hun stevigheid. Voor het project onderzochten de onderzoekers reststromen van bamboe, vezelhennep, miscanthus en snoeihout. Daarbij bleek dat lignine uit de ene plant niet vanzelf dezelfde eigenschappen heeft als lignine uit de andere. Ook de manier waarop de stof uit het plantenmateriaal wordt gehaald, beïnvloedt de samenstelling en de reactie ervan in een lijm.
Dat maakte de ontwikkeling ingewikkelder dan vooraf gedacht. De onderzoekers moesten niet alleen geschikte lignine winnen, maar ook uitzoeken hoe zij die in een lijm konden verwerken en laten uitharden. Projectleider Karin Struijs vertelde eerder aan de HAN dat pas na ongeveer anderhalf jaar onderzoek een mengsel ontstond dat daadwerkelijk plakte. Bedrijfspartners hebben later ook experimenten met de ontwikkelde lijm kunnen uitvoeren.
Nog geen lijm voor dragende houtbouw
De vergelijking met fossiele lijm betekent niet dat het product al in de bouw kan worden toegepast. De ontwikkelde lijm is nog niet volledig biobased: een deel van een bestaande lijm is vervangen door lignine, terwijl andere bestanddelen conventioneel blijven. Voor dragende houtconstructies, zoals kruislaaghout of CLT, voldoet de lijm volgens Struijs nog niet aan de hoge eisen. De onderzoekers denken daarom eerder aan toepassingen waarvoor andere eisen gelden, zoals interieurpanelen of gevelpanelen.
Volgens de HAN zit een belangrijk resultaat van het project ook in de kennis over de verschillende soorten lignine. De herkomst van de grondstof en de omstandigheden tijdens de winning bepalen mede of lignine bruikbaar is voor een bindmiddel. Die kennis kan helpen bij verder onderzoek naar lijmen en andere toepassingen van plantaardige grondstoffen. Over een productiedatum of een commerciële toepassing heeft de hogeschool niets aangekondigd.
Bron: HAN
Foto: Door AI gegenereerd ter illustratie
