In Zoetermeer is een proeffabriek geopend die de opschaling van biobased bouwmaterialen moet versnellen. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening verrichtte op maandag 14 september de opening van BioBuilt, een faciliteit van TNO waar bedrijven bouwproducten uit hout- en plantaardige reststromen kunnen ontwikkelen, testen en naar productieschaal brengen.
Volgens TNO stranden veelbelovende biobased materialen nu vaak tussen laboratorium en markt. Producenten beschikken lang niet altijd over de apparatuur, de kennis of de investeringsruimte om een nieuw product op productieschaal te beproeven. In de proeffabriek kunnen zij variëren met de samenstelling van een product, het productieproces uitproberen en een demonstratie draaien voordat zij zich vastleggen op een eigen productielijn. Machteld de Kroon, managing director van de TNO-unit Mobility & Built Environment, omschrijft de faciliteit als de ontbrekende schakel tussen technologieontwikkeling en grootschalige toepassing.
Afvalhout en tuinbouwresten als grondstof
TNO wijst op twee reststromen die in Nederland nog grotendeels buiten de bouw blijven. Jaarlijks gaat ongeveer 1,5 miljoen kubieke meter afvalhout de verbranding in, en de glastuinbouw produceert zo’n 500.000 ton restafval. Het afvalhout is volgens het instituut geschikt voor hoogwaardiger toepassingen zoals deuren, kozijnen en constructieve bouwdelen. Vezels uit tomaten- en paprikaplanten en uit snoeiafval komen in beeld voor isolatie- en plaatmateriaal.
Vakblad Het Houtblad, dat bij de opening aanwezig was, beschrijft de inrichting van de hal. Er staat een vingerlasstraat om korte planken en balken tot lange lamellen te verlijmen, en een vacuümpers waarop platen kruislaaghout van acht bij drie meter en tot 320 millimeter dik kunnen worden gemaakt. Een scanner spoort spijkers en schroeven in gebruikt hout op, waarna een robot ze uit het materiaal drukt. Volgens het blad lopen er twee projecten waarin circulair kruislaaghout, deels uit pallethout, wordt toegepast in een aantal woningen en een kantoorgebouw.
Onderdeel van bredere opschalingsagenda
De faciliteit is gefinancierd vanuit twee rijksregelingen: het Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het FTO-investeringsprogramma voor toegepaste onderzoeksfaciliteiten van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. TNO plaatst BioBuilt in de opschalingsketen Biobased bouwsystemen als nieuwe industriële standaard, en verbindt het werk aan de Nationale Aanpak Biobased Bouwen en het Innovatie- en Opschalingsprogramma voor de woningbouw. Als voorbeelden van bedrijven die al gebruikmaken van de faciliteit noemt het instituut Dijkshoorn uit Bleiswijk en Urban Climate Architects.
Boekholt-O’Sullivan koppelde de opening aan de bouwopgave. Zij stelde dat er sneller en met schonere materialen gebouwd moet worden, en dat de eigenlijke opgave nu ligt bij het opschalen van de productie, zodat biobased materialen ook daadwerkelijk in woningen terechtkomen. De minister bracht eerder deze maand, op 3 september, samen met koningin Máxima een werkbezoek aan de vezelhennepketen in de Achterhoek.
Bron en foto: TNO
