Koningin Máxima en minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening brachten op donderdag 3 september een werkbezoek aan de Achterhoek. Op uitnodiging van Building Balance bezochten zij drie locaties in Hengelo en Doetinchem, waar de weg van hernieuwbare grondstof naar afgebouwde woning stap voor stap te volgen was. Het bezoek past in een reeks werkbezoeken van de koningin over duurzaamheid en circulariteit. Gastheer was Norbert Schotte van Building Balance; de minister sloot aan bij de tweede locatie.
Het bezoek begon op een landbouwperceel in Hengelo waar vezelhennep is geteeld. De gedroogde vezels lagen er in richels. De eigenaar van het perceel lichtte de teelt toe en de koningin haalde met de trekker twee richels binnen en perste die tot balen, met loonwerker Bernd Bösing naast zich. Arne van Eindhoven legde daarna uit hoe het gewas wordt gezaaid, geoogst en verwerkt tot bouw- en isolatiemateriaal, en welke gesprekken daarover met woningcorporaties lopen. Hij wees ook op het effect op de bodem: hennep wortelt diep en maakt de grond los, waardoor een volggewas beter groeit. Vezelhennep groeit snel en legt tijdens die groei CO₂ vast. Die eigenschappen brengen het gewas in beeld als grondstof voor isolatiemateriaal.
In Doetinchem stond nieuwbouwproject WeideWald op het programma, onderdeel van de wijk De Kwekerij. Daar realiseert BAM Wonen 32 huurwoningen voor Sité Woondiensten en 41 koopwoningen, ontworpen door MIX architectuur met LAP Landscape & Urban Design. De woningen zijn gebouwd met Flow, het houten woningconcept van BAM, met een kern van kruislaaghout, houtskeletbouw voor daken, wanden en vloeren, isolatie van cellulose en gevelbekleding van Nederlands populierenhout. Op de daken liggen sedum en zonnepanelen. Henk van Kleij van BAM Flow vertelde dat de woningen in de fabriek als tweedimensionale elementen worden gemaakt en op locatie in elkaar gezet, wat de bouwtijd verkort. Projectleider Nard Everdij van de gemeente Doetinchem gaf toelichting op de wijk. De koningin en de minister spraken met bewoners van een koop- en een huurwoning over hun eerste ervaringen.
Wat de opschaling remt
Het bezoek eindigde bij Vrije School De Kleine Prins, twaalf jaar geleden opgetrokken uit hout en biobased materialen en voorzien van een sedumdak. Directeur Machteld Blok vertelde over de ervaringen met het gebouw. Directeur Jan Willem van de Groep van Building Balance gaf er een presentatie over de Nationale Aanpak Biobased Bouwen en signaleerde dat steeds meer woningcorporaties commitmentverklaringen ondertekenen over het gebruik van biogrondstoffen.
In het aansluitende panelgesprek ging het vooral over de vraag waarom biobased bouwen op de ene plek wel lukt en elders niet. Saar Veneman van Sité Woondiensten wees op de bouwpraktijk die is ingericht op baksteen, met vaste hoogtes voor goot en nok. Houten wanden zijn dikker, waardoor een ontwerp niet meer binnen het omgevingsplan past en het vergunningtraject uitloopt. Viviane Regout van BAM Residential bepleitte snellere procedures en een welstandstoets die verder kijkt dan baksteen en beton. Wethouder Rens Steintjes van Doetinchem schreef het resultaat in De Kwekerij toe aan een uitvraag die uitging van maatschappelijke waarden in plaats van gedetailleerde voorschriften. De minister vroeg de aanwezigen concreter te benoemen waar het knelt, of dat nu ruimte in regelgeving is of ruimte voor innovatie.
Elders in de Achterhoek zijn deze zomer eveneens biobased woningen opgeleverd. In Varsseveld droeg bouwer Tala de eerste 39 woningen van het project Essenkamp over aan woningcorporatie Wonion uit Ulft, vijftien levensloopbestendige en 24 kleine gezinswoningen. Volgens Tala bestaan de woningen voor 85 procent uit biobased materialen en voldoen ze aan EPV 2.0 dankzij zonnepanelen en een bodemwarmtepomp. De laatste bewoners kregen eind juli hun sleutel. In oktober begint de tweede fase met de sloop van bestaande woningen; het project telt uiteindelijk 68 nieuwe woningen. Dit project maakte geen deel uit van het werkbezoek.
Bron: Koninklijk Huis
Foto’s: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties / Robin Utrecht
