De Europese Commissie heeft op 17 juli 2026 haar langverwachte voorstel gepresenteerd voor de herziening van het EU-emissiehandelssysteem (ETS). Het voorstel legt het wettelijk kader vast voor Fase 5 van het systeem, die loopt van 2031 tot 2040, en sluit aan bij het Europese doel om de netto-uitstoot van broeikasgassen in 2040 met 90 procent te verlagen ten opzichte van 1990.
Onderdeel van het voorstel is een nieuw mechanisme waarmee permanente koolstofverwijdering voor het eerst een directe plek krijgt binnen ’s werelds grootste verplichte emissiehandelssysteem. De Commissie treedt daarbij op als centrale inkooppartij: tussen 2031 en 2040 worden 250 miljoen extra emissierechten geveild, met een marge van 10 miljoen ton. De opbrengst van die veilingen wordt gebruikt om een gelijke hoeveelheid permanente koolstofverwijdering in te kopen, oplopend tot 48 miljoen ton per jaar in 2040.
BioCCS krijgt een plek, biochar voorlopig niet
In de eerste fase van dit inkoopmechanisme komen alleen twee technieken in aanmerking: BioCCS (bio-energie met koolstofafvang en -opslag) en DACCS (directe luchtafvang met opslag), beide gecertificeerd onder de Europese CRCF-verordening voor koolstofverwijdering en koolstoflandbouw. Minder uitontwikkelde technieken zoals biochar blijven bij de start van het mechanisme buiten beeld, in afwachting van een latere herziening.
Bij een geschatte koolstofprijs van 200 euro per ton vertegenwoordigt de inkoop van 250 miljoen ton over de hele periode een compliance-markt van naar schatting 50 miljard euro. Vanaf 2036 mag daarnaast een beperkt volume internationale kredieten worden ingezet, tot maximaal 260 miljoen ton tussen 2036 en 2040, onderworpen aan een tussentijdse toetsing in 2033.
Sterk signaal voor de koolstofverwijderingssector
Vanuit de koolstofverwijderingssector klinkt overwegend positieve steun voor het nieuwe inkoopmechanisme. Codie Rossi, senior beleidsmedewerker koolstofmanagement bij het Clean Air Task Force, noemt het voorstel een belangrijke mijlpaal die de sector het sterkste vraagsignaal ooit geeft. Volgens haar zorgt de opzet ervoor dat inkoop al jaren voor de daadwerkelijke levering van tonnen begint, met een duidelijke juridische regel dat uitstootruimte alleen bestaat waar ook echte verwijdering tegenover staat.
Een gelijktijdig gepubliceerd voorstel verhoogt bovendien de hoeveelheid gratis emissierechten onder de ETS-benchmarks voor warmte en brandstof voor de periode 2026-2030, goed voor circa 80 miljoen extra rechten voor energie-intensieve industrieën. Olie- en gasactiviteiten zijn hiervan uitgesloten en blijven onder het bestaande afbouwtempo vallen. Dezelfde dag presenteerde de Commissie ook een Actieplan Elektrificatie, met een doel van 46 procent elektriciteit in het Europese energieverbruik in 2040.
Het voorstel moet nu door intensieve triloogonderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad, met een beoogde implementatie in 2028. Voor de BioCCS-sector, waaronder ook Nederlandse en Benelux-initiatieven, biedt het langetermijnperspectief op een gefinancierde afzetmarkt een stevige basis om de komende jaren te investeren in capaciteitsopbouw.
Bronnen
- International Carbon Action Partnership (ICAP) — “EU Commission publishes EU ETS review proposal” – https://icapcarbonaction.com/en/news/eu-commission-publishes-eu-ets-review-proposal
- Carbon Herald — “EU Proposes Historic €50B ETS Carbon Removal Compliance Market” – https://carbonherald.com/eu-proposes-historic-e50b-ets-carbon-removal-compliance-market/
- EU News – “Electrification: green light, but EU plan sparks division over the ETS” (17 juli 2026)
Photo by ALEXANDRE LALLEMAND on Unsplash
