De Circular Bio-based Europe Joint Undertaking (CBE JU) heeft op 9 juli een samenwerkingsovereenkomst getekend met vier Europese netwerken die de regionale kant van de bio-economie vertegenwoordigen. Het gaat om het European Forest Institute (EFI), het European Regions Research and Innovation Network (ERRIN), het European Regions Network for Innovation in Agriculture, Food and Forestry (ERIAFF) en de Vanguard Initiative. Met het Memorandum of Understanding ontstaat een vast overlegkader tussen het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma en de regio’s waar bio-based technologie uiteindelijk moet landen.
CBE JU financiert als publiek-privaat partnerschap tussen de Europese Unie en het Bio-based Industries Consortium onderzoeks- en innovatieprojecten binnen Horizon Europe, met een totale omvang van twee miljard euro. De vier ondertekenende netwerken opereren op een ander niveau: zij bundelen regio’s en regionale overheden met een focus op de circulaire bio-economie. EFI doet dit via het initiatief EFI Bioregions, gericht op bosgebonden waardeketens. ERRIN verbindt ongeveer 120 regionale organisaties via een aparte werkgroep bio-economie. ERIAFF telt 53 lidregio’s en 39 waarnemers uit 21 landen, met bio-economie als terugkerend thema in de werkgroepen. De Vanguard Initiative brengt zo’n veertig regionale overheden samen rond interregionale samenwerking en slimme specialisatie, met een eigen Bioeconomy Pilot.
Wat de overeenkomst concreet regelt
De partijen willen gezamenlijke netwerkbijeenkomsten organiseren en informatiesessies op maat aanbieden aan regionale stakeholders. Een belangrijk doel is startups en mkb-bedrijven beter wegwijs te maken in het versnipperde landschap van Europese, nationale en regionale financiering. Daarbij wordt ook gekeken naar routes zoals het STEP-zegel van de Europese Commissie, dat veelbelovende projecten toegang kan geven tot aanvullende investeringen. Een gezamenlijke werkgroep gaat toezien op de uitvoering en stelt een actieplan op met concrete activiteiten, rollen en een tijdlijn.
CBE JU-directeur Nicoló Giacomuzzi-Moore wees er bij de ondertekening op dat Europese financiering pas echt effect sorteert wanneer die goed aansluit op nationale en regionale investeringen, zodat veelbelovende projectresultaten de stap naar commerciële opschaling kunnen maken. ERRIN-directeur Pirita Lindholm noemde de overeenkomst een manier om regio’s dichter bij Europese partnerschappen te brengen, terwijl ERIAFF-directeur Roberto Scalacci de nadruk legde op innovatie in landbouw, voedsel en bosbouw als bouwsteen voor veerkrachtige regio’s. Het akkoord bouwt voort op de Synergies Strategy die CBE JU in juli 2025 publiceerde, met als uitgangspunt dat versnippering van financieringsbronnen vooral kleinere bedrijven in de weg zit.
Een Nederlandse invalshoek
Voor Nederland loopt de meest concrete lijn via de Vanguard Initiative. Twee Nederlandse regio’s zijn daarbij aangesloten: Zuid-Nederland, met onder meer Campus Zeeland, Brainport Brabant en de Brightlands Campussen in Limburg, en Oost-Nederland, gevormd door de provincies Gelderland en Overijssel. Beide regio’s nemen via Vanguard al deel aan interregionale samenwerkingsprojecten, en zouden via het nieuwe Memorandum of Understanding gemakkelijker toegang kunnen krijgen tot Europese bio-economieprojecten van CBE JU en tot begeleiding bij het combineren van Europese met regionale financiering. Of en hoe Nederlandse partijen dit daadwerkelijk gaan benutten, is nog niet bekend gemaakt; CBE JU en Vanguard Initiative hebben geen specifieke Nederlandse activiteiten aangekondigd.
Bron: CBE JU
Foto: Guillaume Périgois, Unsplash
