De Europese Commissie heeft drie initiatieven gestart die de uitvoering van de Europese bio-economiestrategie moeten versnellen. Het meest concrete onderdeel is een nieuwe alliantie die tegen 2030 voor 10 miljard euro aan inkooptoezeggingen wil verzamelen bij grote Europese afnemers van biobased producten.
De bio-economie omvat alle economische activiteit die draait op biologische grondstoffen uit land en zee. Biobased producten zijn de toepassingen daarvan, van bioplastics in verpakkingen tot bouwmaterialen, textielvezels en chemische bouwstenen die anders uit fossiele grondstoffen komen. De Europese bio-economie was in 2023 goed voor 2,7 biljoen euro en bood werk aan ruim 17 miljoen mensen, ongeveer acht procent van de banen in de EU.
Een alliantie om vraag te organiseren
De kern van het pakket is de Bio-based Europe Alliance. Tegelijk met de aankondiging opende de Commissie een oproep aan organisaties om belangstelling te tonen voor een lidmaatschap. De alliantie moet producenten van biobased materialen en technologieën koppelen aan grote Europese afnemers, zodat er een voorspelbare vraag ontstaat die investeringen op gang brengt.
De Commissie wijst op een hardnekkig probleem in de sector. Er ging de afgelopen jaren veel publiek en privaat geld naar onderzoek, innovatie en demonstratieprojecten, maar tal van veelbelovende bedrijven halen de commerciële fase niet. Volgens de Commissie worden innovatieve Europese start-ups daardoor vaak overgenomen door investeerders van buiten Europa voordat ze industriële schaal bereiken, waarmee economische waarde en strategische kennis uit Europa wegvloeien. De alliantie wordt in de oproep gepresenteerd als instrument voor strategische autonomie, met nadruk op producten die in de EU zelf worden gemaakt.
De toezegging van 10 miljard euro is geen subsidie maar een belofte van bedrijven om biobased producten in te kopen. De Commissie verwacht dat een gebundelde vraag financiers eerder doet investeren in opschaling.
Geïnteresseerde organisaties kunnen zich tot 31 juli aanmelden als beoogd oprichtend lid. De officiële start staat gepland voor 20 en 21 oktober tijdens de Global Bioeconomy Summit in Dublin. Aanmelden is geen garantie op deelname; de Commissie beoordeelt de inschrijvingen voordat formele uitnodigingen volgen.
Geld en uitvoering
Naast de alliantie kwam op 10 juni de Bioeconomy Investment Deployment Group voor het eerst bijeen. Deze groep is een gezamenlijk initiatief van de Commissie en de Circular Bio-based Europe Joint Undertaking (CBE JU), het Europese publiek-private samenwerkingsverband dat investeert in biobased projecten. De groep brengt commerciële banken, nationale stimuleringsbanken, durfkapitaalfondsen en institutionele beleggers samen om de financiële sector bekender te maken met de kansen in de bio-economie en publiek en privaat geld vrij te maken voor opschaling.
Het derde initiatief is een expertgroep die de lidstaten helpt bij de uitvoering van de strategie. Die groep dient als overlegplatform voor de lidstaten en ondersteunt de ontwikkeling van nationale en regionale plannen. Vertegenwoordigers uit industrie en maatschappelijke organisaties nemen als waarnemer deel. De eerste bijeenkomst is op 12 juni in Brussel.
De drie initiatieven horen bij de bio-economiestrategie die de Commissie eind 2025 presenteerde. Die strategie bouwt voort op de strategie uit 2012 en de herzieningen van 2018 en 2022, en verlegt het accent naar industriële uitrol, marktopschaling, concurrentievermogen en weerbaarheid.
Bron: Europese Commissie
Afbeelding: collage Adobe Stock
