Groen gas moet een strategische pijler worden onder een robuust en betaalbaar energiesysteem. Dat stelt Platform Groen Gas in een publicatie van 30 april. Volgens de branchevereniging staat de Nederlandse energievoorziening onder druk door geopolitieke spanningen, netcongestie en de afbouw van de Groningse gaswinning. Groen gas kan in die context bijdragen aan stabielere prijzen en meer onafhankelijkheid van buitenlandse energie.
Energiesysteem onder druk
Volgens Platform Groen Gas lopen de energieprijzen voor de tweede keer in vijf jaar scherp op. De vraag naar energie is grotendeels inelastisch, waardoor zelfs een klein tekort al snel tot forse prijsstijgingen leidt. Tegelijkertijd zit Nederland op slot door de stikstofcrisis, waardoor nieuwe projecten moeilijk van de grond komen, ook als ze bijdragen aan emissiereductie.
Nu de gaswinning in Groningen wordt afgebouwd, is Nederland steeds afhankelijker geworden van import en daarmee van internationale prijsschommelingen en geopolitieke risico’s. Het platform stelt dat energie-autonomie geen ideologische wens is, maar een economische noodzaak. Groen gas wordt geproduceerd uit binnenlandse afval- en reststromen en kan de behoefte aan fossiel aardgas uit het buitenland verminderen.
Een rol naast elektrificatie
Netcongestie belemmert verdere elektrificatie. Huishoudens en bedrijven lopen letterlijk vast, schrijft het platform. Groen gas kan worden vervoerd via de bestaande gasinfrastructuur en is direct inzetbaar in de gebouwde omgeving. Volgens Platform Groen Gas levert elke kilowattuur elektriciteit die wordt gebruikt voor de productie van groen gas tien kilowattuur aan bruikbare energie op. Daarmee zou groen gas het elektriciteitsnet kunnen ontlasten en de flexibiliteit van het energiesysteem vergroten.
Europees potentieel
Nederland staat er niet alleen voor. In Europa is veel organisch materiaal beschikbaar in de vorm van mest, gft-afval, rioolslib en landbouwresten. Adviesbureau Guidehouse concludeerde recent dat Europa over voldoende biogrondstoffen beschikt om tot 200 miljard kubieke meter (bcm) groen gas te produceren. Dat is meer dan de huidige Europese LNG-import.
Ook in Nederland zelf liggen kansen onbenut. Hoewel de veehouderij krimpt, wordt volgens het platform nog steeds slechts een fractie van de beschikbare mest benut voor groen gas. Door mest snel uit de stal te halen of te conserveren, stoppen stikstof- en broeikasgasemissies vrijwel direct. Het platform spreekt van een drievoudige opbrengst: meer groen gas, een beter stalklimaat en een circulaire meststof die kunstmest vervangt. Stikstofreducties van 40 procent of meer zijn volgens de branchevereniging haalbaar.
Bijmengverplichting in de maak
Met de bijmengverplichting heeft de overheid een instrument in handen om de productie van groen gas te versnellen, aldus Platform Groen Gas. Het wetsvoorstel daarvoor is de afgelopen jaren ingrijpend aangepast. De Raad van State heeft op 18 maart 2026 advies uitgebracht over het herziene voorstel. Daarna volgt nog parlementaire behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. De inwerkingtreding is voorzien op 1 januari 2027.
Eerder werd gewerkt aan een verplichting met een doelstelling in kuubs gas, gericht op uitsluitend in Nederland geproduceerd groen gas. Na bezwaren van de Europese Commissie over het vrij verkeer van goederen is het wetsvoorstel aangepast. Buitenlands groen gas wordt nu ook toegestaan. Volgens de meest recente kabinetsplannen loopt de jaarlijkse verplichting op van circa 0,16 miljard m³ groen gas in 2027 naar 0,84 miljard m³ in 2031, wat overeenkomt met 2,85 megaton CO₂-ketenemissiereductie. De verplichting loopt door tot minstens 2035.
Strategische pijler
Groen gas kan dus op meerdere plekken bijdragen om van de energietransitie een succes te maken, schrijft Platform Groen Gas, mits er nu wordt begonnen. De branchevereniging betoogt dat groen gas het verdienvermogen van agrarische ondernemers versterkt, milieudruk verlaagt en Nederland minder afhankelijk maakt van buitenlandse energie.
Bronnen: Platform Groen Gas; Wetgevingskalender Wet bijmengverplichting groen gas; Kamerstuk 32813, nr. 1524.
Foto: Marcus Lenk, Pexels.com
