Nederland moet snel werk maken van een nationale strategie voor biogrondstoffen. Die oproep komt van het Lectorenplatform Biobased Economy, het Lectorenplatform Applied Science en de Federatie Bio economie Nederland. In het position paper Aan de slag met biogrondstoffen pleiten zij voor een samenhangende aanpak waarin biomassa niet alleen wordt gezien als energiebron, maar ook als grondstof voor materialen en chemie.
Volgens de drie organisaties is de Nederlandse economie nog altijd sterk afhankelijk van fossiele en andere eindige grondstoffen uit het buitenland, zoals olie, gas, erts en kunstmest. In een tijd van geopolitieke spanningen, handelsbarrières en klimaatdruk maakt dat het land kwetsbaar. Biogrondstoffen uit landbouw, bosbouw en reststromen kunnen die afhankelijkheid verkleinen, stellen de auteurs.
Daarmee is volgens hen meer gemoeid dan alleen verduurzaming. De inzet op biogrondstoffen kan ook bijdragen aan nieuwe industriële activiteit, minder uitstoot en een sterkere grondstoffenpositie voor Nederland.
Biomassa verdient een bredere rol
In het paper benadrukken de auteurs dat biogrondstoffen nu in beleid en praktijk nog vaak vooral worden gekoppeld aan energie, zoals inzet in centrales en transportbrandstoffen. Tegelijk zien zij juist ook veel kansen in andere toepassingen.
Vooral in bouw, materialen en chemie kan volgens hen nog veel winst worden geboekt. Biobased bouwmaterialen kunnen helpen om de woningbouw op gang te houden, ook nu stikstof veel projecten vertraagt. Ook in bioplastics en groene chemie zien de organisaties kansen om fossiele grondstoffen te vervangen. Bovendien kan koolstof in zulke producten voor langere tijd worden vastgelegd.
Die benadering past in een bredere ontwikkeling binnen de bio economie. Biomassa is niet alleen van belang voor energie, maar kan ook een waardevolle grondstof zijn voor producten met meer toegevoegde waarde en een langere levensduur.
Landbouw krijgt een nieuwe positie
Een belangrijk onderdeel van het verhaal is de rol van de landbouw. De auteurs zien voor boeren een bredere toekomst dan alleen voedselproductie. Gewassen kunnen in hun visie meervoudig worden benut, voor voedsel, materialen en energie.
Dat biedt ruimte voor nieuwe teelten en nieuwe verdienmodellen. Vezelgewassen zoals hennep en vlas kunnen worden gebruikt in kleding, bouw en de auto industrie. Suikergewassen zijn niet alleen relevant voor voeding, maar ook voor bioplastics en andere biobased toepassingen.
Volgens de opstellers kan zo een landbouwsysteem ontstaan dat zowel bijdraagt aan voedselzekerheid als aan de productie van hernieuwbare grondstoffen voor de industrie.
10 miljoen ton extra in 2030
Het position paper onderbouwt die ambitie met een concreet cijfer. Nederland zou in 2030 ongeveer 10 miljoen ton extra biogrondstoffen kunnen produceren, zonder dat dit ten koste gaat van de voedselvoorziening. De auteurs stellen bovendien dat deze ontwikkeling kan samengaan met winst voor biodiversiteit.
Zij wijzen onder meer op strokenteelt en kruidenrijk grasland. Zulke teeltsystemen kunnen niet alleen opbrengsten opleveren, maar ook de bodemkwaliteit verbeteren en ecosystemen versterken.
Voor boeren kan dat economisch interessant worden. Het paper noemt carbon farming als voorbeeld van een nieuw verdienmodel. Daarbij kunnen agrariërs een vergoeding krijgen voor beter bodembeheer en voor de opslag van CO2, bijvoorbeeld in biobased bouwmaterialen.
Kennis is er al, uitvoering blijft achter
Volgens de drie organisaties ligt het probleem niet alleen bij technologie of beschikbaarheid van grondstoffen. Er is al veel kennis aanwezig, schrijven zij, maar die kennis wordt nog onvoldoende toegepast. Ook is beleid nu te veel opgeknipt langs afzonderlijke sectoren.
Daarom pleiten de auteurs voor een interdepartementale aanpak. Landbouw, industrie, energie en kennisbeleid zouden veel sterker met elkaar moeten worden verbonden. Ook vragen zij om betere toegang tot data en meer samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven.
De oproep aan het kabinet is daarmee breder dan alleen extra steun voor biomassa. Het gaat de initiatiefnemers om een duidelijke koers voor de hele bio economie, waarin grondstoffen, landbouw, industrie en innovatie in samenhang worden benaderd.
Bron: agro-chemie.nl, Aan de slag met biogrondstoffen, position paper van het Lectorenplatform Biobased Economy, het Lectorenplatform Applied Science en de Federatie Bio economie Nederland, maart 2026.
Foto: unsplash
