Een nieuw Brits-Oekraïens initiatief zet in op miscanthus (olifantsgras) om de kwetsbare energievoorziening van Oekraïne te herstellen en te verduurzamen. Het project, genaamd MERIT, richt zich op het benutten van verlaten en vervuilde gronden. Het doel is tweeledig: een betrouwbare, decentrale energiebron creëren voor de wederopbouw én de bodemkwaliteit herstellen.
Terravesta, een Brits bedrijf gespecialiseerd in miscanthus-ketens, heeft deze maand het startschot gegeven voor het MERIT-project (Miscanthus Evaluation for Resilience, Innovation and Transformation). Met steun van de Britse overheid (via het InnovateUkraine-programma) wordt technologie en kennis geëxporteerd om Oekraïne minder afhankelijk te maken van centrale, fossiele energiesystemen.
Decentrale kracht voor lokale gemeenschappen
De oorlog heeft pijnlijk duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar een gecentraliseerd energienetwerk is. Het MERIT-project kiest daarom voor een decentrale aanpak. Door lokaal olifantsgras te telen en dit in de directe regio om te zetten in warmte en stroom via kleinschalige centrales, worden gemeenschappen zelfvoorzienend. Dit verlaagt niet alleen de afhankelijkheid van import, maar maakt de energievoorziening ook veel robuuster tegen verstoringen van buitenaf.
Sanering van ‘verloren’ land
Een technisch interessant aspect voor de biomassasector is de locatiekeuze. Oekraïne kampt met grote arealen grond die door oorlogshandelingen zijn verontreinigd of braak liggen. Miscanthus is bij uitstek geschikt voor deze zogenaamde marginale gronden.
Het gewas concurreert hierdoor niet met de voedselproductie. Sterker nog, olifantsgras staat bekend om zijn fytoremediërende eigenschappen: het gewas is in staat om bepaalde verontreinigingen uit de bodem op te nemen en de grondstructuur te verbeteren. Zo wordt energieproductie gecombineerd met ecologisch herstel.
Van energie tot bouwmateriaal
Florian Ilias, directeur van Terravesta, schetst het bredere economische plaatje: “Het project heeft impact op twee niveaus. Op de korte termijn stimuleren we lokale economieën en maken we land weer nuttig. Op de lange termijn ondersteunen we Oekraïne in de transitie naar een koolstofarme economie.”
Naast de toepassing als biobrandstof, wordt er binnen het project ook gekeken naar miscanthus als grondstof voor de bouwsector (bijvoorbeeld als isolatiemateriaal of biocomposiet). Dit kan de Oekraïense bouwsector helpen verduurzamen en de import van bouwmaterialen verminderen.
Het project is een samenwerking tussen Terravesta, Liverpool John Moores University en Oekraïense partners zoals LLC Miscanthus Technology. In verschillende regio’s van Oekraïne worden demonstratievelden aangelegd. Hier krijgen boeren training in de teelt en worden data verzameld over de logistiek, CO2-opslag en biodiversiteit. Deze data moet de basis vormen voor een grootschalige uitrol van bio-economie in de regio.
Bron: Terravesta
