In Addis Abeba in Ethiopië laat een nieuw onderzoek zien dat fruitafval kan uitgroeien tot bruikbare kookbrandstof. Briketten uit avocadopitten en bananenschillen, aangevuld met bagasse uit de suikerindustrie, presteren in labtests opvallend goed. Ze ontbranden vlot, geven stabiele hitte en produceren weinig rook. Dat schetst kansen voor stedelijke keukens als de stap naar productie haalbaar blijkt.
De studie verscheen op 17 november 2025 in Scientific Reports. Het onderzoek is uitgevoerd door Addis Ababa University, Center for Environmental Science, samen met het Bio and Emerging Technology Institute, Nanotechnology Directorate, onder leiding van Eldana Zeleke Gebremariyam, met als co auteurs Eyasu Derbew Demeke, Wondimagegn Mamo Mengistu en Yedilfana Setarge Mekonnen.
Proefopzet met lokale reststromen
De onderzoekers verzamelden avocadopitten en bananenschillen bij juicebars rond Arat Kilo in Addis Abeba en haalden bagasse en melasse bij de Wonji suikerfabriek nabij Adama. Het materiaal is aan de lucht gedroogd, vervolgens dertig minuten verkoold bij vijfhonderd graden in een zuurstofarme oven, fijn gemalen en met water en melasse als bindmiddel tot ovale briketten geperst. De briketten droogden vijf dagen in de zon tot circa tien procent vocht. De mallen hebben openingen aan weerszijden om de luchttoevoer te verbeteren tijdens het branden.
In de testreeksen sprong een mix met veertig procent avocado en zestig procent bagasse eruit met een onderwaarde van 29,93 megajoule per kilo. Ontstekingstijden lagen tussen 1,39 en 2 minuten, de brandduur tussen 29,1 en 43,41 minuten. De gemeten koolmonoxidewaarden varieerden van 1,8 tot 14,5 ppm, wat wijst op efficiënte verbranding in de gebruikte opstelling. De gerapporteerde dichtheid is 1,26 gram per kubieke centimeter, wat bijdraagt aan een langere, gelijkmatige warmteafgifte.
De energiewaarde van de beste briketten komt in de buurt van houtskool zoals dat in huishoudens wordt gebruikt. Voor houtskool wordt vaak een netto calorische waarde van rond de dertig megajoule per kilo aangehouden. Dat maakt de gemeten 29,93 MJ per kilo relevant voor koken en ruimteverwarming, zeker als productie en distributie betaalbaar kunnen worden ingericht.
Ethiopië kent een grote afhankelijkheid van vaste biomassa voor koken, ook in steden. Recente analyses laten zien dat het aandeel huishoudens met toegang tot schone kookoplossingen nog beperkt is en dat het overstappen naar schonere opties traag gaat. In die context kunnen briketten uit lokaal fruitafval en bagasse bijdragen, mits zij voldoen aan prijs, gemak en beschikbaarheid die nodig zijn voor grootschalig gebruik.
Randvoorwaarden voor opschaling
De auteurs werkten met technieken die lokaal beschikbaar zijn, zoals zon drogen, een handpers en melasse als bindmiddel. Voor consistente kwaliteit is aandacht nodig voor vochtgehalte, persdruk en de verhouding tussen avocado, banaan en bagasse, omdat die combinatie de asfractie, ontsteking en brandduur bepaalt. Ontwerp en gebruik van kooktoestellen moeten de luchttoevoer rondom de ovale briketten borgen, zodat de lage emissies uit het lab ook in een keuken terug te zien zijn. Het artikel benadrukt dat standaardisatie en organisatorische inbedding nodig zijn om van experimentele batches naar een levensvatbare keten te gaan.
Bron:
Scientific Reports, 17 november 2025, Briquette production from industrial and fruit wastes as a clean fuel for versatile applications, door Eldana Zeleke Gebremariyam en co auteurs.
