De Staat, de provincie Noord Holland, Tata Steel Nederland en Tata Steel Limited hebben een gezamenlijke intentieverklaring ondertekend voor de omschakeling in IJmuiden. Het document is een tussenstap op weg naar een bindende maatwerkafspraak en legt doelen vast voor uitstoot, gezondheid en geld. De totale investering ligt volgens de stukken tussen vier en zes en een half miljard euro. Het Rijk wil maximaal twee miljard bijdragen, pas na een definitieve maatwerkafspraak.
De kolenlijn met Hoogoven 7 en de tweede kooks en gasfabriek maakt plaats voor een Direct Reduction fabriek met een elektrische oven. Deze combinatie start op aardgas en levert een verlaging van de directe CO2 uitstoot op met circa 5,4 megaton per jaar. Vervolgens voorziet het plan in CO2 opslag bij de reductor en in het vervangen van aardgas door hernieuwbare gassen. Met die vervolgstappen loopt de reductie op tot ongeveer 7,2 megaton, met een tussenstap van 6,6 megaton vanaf 2032. 
Rol van biomethaan
Biomethaan wordt expliciet genoemd als eerstvolgende realistische optie om het aardgas in de reductor te vervangen. De inzet van biomethaan of waterstof voegt naar raming ongeveer 1,2 megaton extra CO2 reductie per jaar toe. In een openbaar gemaakte notitie wordt het doel genoemd om vanaf 2032 circa een half miljard kubieke meter biomethaan per jaar in te kopen, gelijk aan ongeveer 5 terawattuur, met oplopende volumes in de aanloop. Daarbij kijkt Tata vooral naar contracten in andere Europese landen en op termijn Oekraïne. 
De opzet van de publieke steun is in drie delen uitgewerkt. Voor de bouw van de nieuwe installatie is een subsidie tot maximaal 1,2 miljard voorzien. Voor extra maatregelen in de leefomgeving is maximaal 600 miljoen gereserveerd. Voor de eerste jaren inzet van hernieuwbare gassen is een lening tot 200 miljoen opgenomen. Die lening wordt bij succesvolle aanbestedingen voor biomethaan en of waterstof geheel of deels kwijtgescholden en anders met rente, en mogelijk een boete, terugbetaald. Het totaal aan steun blijft gemaximeerd op twee miljard. Er komt bovendien een clawback om overcompensatie te voorkomen. 
Gezondheid en leefomgeving
De intentieverklaring koppelt de technische omschakeling aan concrete doelen voor de omgeving. In Wijk aan Zee moet de bijdrage aan fijnstof met minimaal 35 procent omlaag ten opzichte van 2019. Ook is een forse daling afgesproken voor lood en stikstof. Tussen 2027 en 2029 volgen maatregelen op het terrein, zoals windschermen en overkappingen bij de grondstofvelden. 
De intentieverklaring is niet bindend. Het kabinet start een publieke consultatie op basis van de tekst. Partijen willen uiterlijk op 30 september 2026 komen tot een bindende maatwerkafspraak. Lukt dat niet, dan kan iedere partij de intentie beëindigen.
Bron: Tata Steel
Foto: Jan Kranendonk (Adobe Stock)
