De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zoekt ondernemers die van Nederlandse biogrondstoffen volwaardige bouwmaterialen kunnen maken. De nieuwe Innovation Impact Challenge Biobased bouwmaterialen van Nederlandse bodem staat sinds 27 augustus open. Wie mee wil doen, stuurt uiterlijk dinsdag 23 september om 13.00 uur een korte Expression of Interest in. Het totale budget is 1,8 miljoen euro.
Biobased materialen verminderen CO2 en importafhankelijkheid
Met eigen biobased materialen wil Nederland de CO2 uitstoot in de bouw terugdringen en minder afhankelijk worden van import van CO2 intensieve materialen als beton, bitumen en minerale wol. Biobased producten leggen koolstof voor langere tijd vast in bouwwerken en kunnen die materialen deels vervangen. De challenge haakt aan op de Nationale aanpak biobased bouwen met als doel een brede toepassing van biobased bouwmaterialen richting 2030. De challengebeschrijving verwijst ook naar Europese plannen voor Whole Life Carbon en naar eisen van het Rijksvastgoedbedrijf.
Kansrijke componenten uit Nederlandse teelt binnen twee tot drie jaar toepasbaar
Ondernemers worden uitgedaagd om biogrondstoffen en plantaardige reststromen te verwerken tot componenten voor bouwmaterialen die binnen twee tot drie jaar in de praktijk inzetbaar zijn en zijn op te schalen. Extra aandacht is er voor minder gangbare gewassen zoals zonnekroon, sorghum en miscanthus. Een rendabele keten vraagt waardebenutting van het hele gewas. Nevenstromen buiten de bouw zijn mogelijk, zolang minimaal één stroom naar een bouwtoepassing gaat. De challenge focust op twee routes. Bioraffinage draait om het scheiden en verwerken van biogrondstoffen tot een bouwmateriaal met verkoopbare nevenstromen. Verwerken gaat over efficiënt inzamelen, transporteren en bewerken tot een component voor een bouwmateriaal. Projecten moeten schaalbaar zijn en een zichtbare product markt combinatie laten zien.
Marktpartijen met Nederlandse grondstoffen en bewerking komen in aanmerking
De competitie staat open voor marktpartijen die onderzoeksdiensten kunnen leveren en willen commercialiseren. De grondstoffen zijn van Nederlandse oorsprong en de bewerking vindt in Nederland plaats. Projecten die enkel onderzoek doen zonder uitzicht op een businesscase vallen buiten de boot, net als toepassingen gebaseerd op abiotische grondstoffen zoals zand en klei. RVO hanteert een duidelijke definitie. Een biobased bouwmateriaal bestaat voor minimaal zeventig procent uit hernieuwbare biogrondstoffen. Bindmiddelen zoals harsen en lijmen tellen mee als zij voor negentig procent biobased zijn. Aan het einde van fase twee is een levenscyclusanalyse volgens EN 15804 deel 2 verplicht.
Van haalbaarheidsonderzoek naar getest prototype met behoud van eigendom
De procedure heeft twee fases. In fase één voeren geselecteerde partijen een haalbaarheidsonderzoek uit en bouwen zij aan het juiste consortium, bij voorkeur met partners tot en met de aannemer. In fase twee volgt onderzoek en ontwikkeling tot en met TRL 7, met een getest prototype en een beperkte nulserie in een realistische setting. Alleen wie fase één succesvol afrondt, kan worden uitgenodigd voor fase twee. De intellectuele eigendom blijft bij de ondernemer. Marktintroductie valt buiten de financiering, al kan de overheid later optreden als launching customer.
Driehonderdduizend euro voor haalbaarheid, anderhalf miljoen voor ontwikkeling
Voor fase één is driehonderdduizend euro beschikbaar. Per haalbaarheidsonderzoek is maximaal dertigduizend euro beschikbaar. Voor fase twee is in totaal anderhalf miljoen euro gereserveerd met maximaal driehonderdduizend euro per project. De verdeling is negenhonderdduizend euro voor bioraffinage en zeshonderdduizend euro voor verwerken. De challenge staat open sinds 27 augustus en inschrijving sluit op 23 september om 13.00 uur. Er is een online informatiebijeenkomst op donderdag 11 september. De webpagina noemt 8.30 tot 10.00 uur, de pdf spreekt over een start om 9.00 uur. Aanmelden kan via het formulier op de RVO site.
Impact weegt zwaar, van lage milieu impact tot sterke businesscase
Projecten krijgen extra punten als zij aantoonbaar bijdragen aan de maatschappelijke opgave, met heldere cijfers over impact en met bruikbaarheid voor gebruikers. Hoe lager de milieu impact van gewas, transport en verwerking, hoe beter. Minder concurrentie met voedsel telt mee, net als hoogwaardige benutting van nevenstromen zoals eiwitten en nutriënten. Ook economische onderbouwing weegt zwaar. In fase twee kijkt de commissie nadrukkelijk naar aansluiting op regelgeving, kwaliteitseisen en marktvraag.
Van grasvezel tot glastuinbouwstengels als bouwcomponent
De challengebeschrijving deelt voorbeelden die laten zien hoe waardeketens ontstaan. Gras bevat vezels, eiwitten en suikers. De vezels kunnen isolatiemateriaal worden, het eiwit vindt een weg als veevoer. Miscanthus en hennepscheven leveren lange en korte vezels die elk een eigen toepassing krijgen. Plantenstengels uit de glastuinbouw die nu vaak worden verbrand of gecomposteerd, kunnen worden geperst tot platen of verwerkt tot isolatie, met aparte winning van nutriënten als circulaire meststof. De voorbeelden zijn ter inspiratie. De boodschap is om vooral met eigen, kansrijke innovaties te komen.
Vezelteelt als verdienmodel en nieuwe product markt combinaties in de bouw
Voor boeren biedt vezelteelt een extra verdienmodel met een andere risicomix dan gangbare teelten. Voor bouwers en toeleveranciers opent het het perspectief op nieuwe product markt combinaties, mits er vroeg wordt samengewerkt over certificering, prestatie eisen en toepassing in projecten. De Nationale aanpak zet in op opschaling van teelt, verwerking en toepassing. Deze challenge vult dat aan met concrete ontwikkelopdrachten die binnen twee tot drie jaar zichtbaar resultaat moeten geven.
Wie wil meedoen, begint met de Expression of Interest. Daarna telt een scherpe begroting, een helder consortium en concrete impactcijfers. RVO benadrukt dat de overheid later zelf als klant kan optreden, maar dat ondernemers nu eerst moeten laten zien dat het werkt en geld kan verdienen.
Kijk op de pagina van RVO.nl voor meer informatie over de Innovation Impact Challenge
Foto: Hilda Weges, Adobe Stock
