Onderzoekers in de Verenigde Staten presenteren een textielafwerking op basis van katoenzaadolie. Doel is katoen waterafstotend en kreukarm te maken zonder formaldehyde en zonder PFAS. De eerste resultaten worden deze week gedeeld tijdens ACS Fall 2025 in Washington. Volgens de onderzoekers kan een eenvoudige chemische stap vergelijkbare functionaliteit leveren als klassieke afwerkingen, met een veiliger profiel voor mens en milieu.
Afwerking zonder de bekende probleemstoffen
Formaldehydeharsen en fluorhoudende coatings leveren al jaren de gevraagde functies, maar staan onder druk door gezondheid en milieu. In plaats daarvan kiest het team voor geepoxideerde katoenzaadolie, afkomstig uit dezelfde keten als de vezel. Promovenda Taylor Kanipe zegt dat geepoxideerde plantaardige oliën een breed toepassingsgebied hebben en dat katoen een logische eerste casus is.
De chemische route
De olie krijgt epoxy groepen die zich hechten aan de cellulosevezels en ook onderling verbinden. Op de vezel ontstaat zo een dun netwerk dat vocht afstoot en de vorm helpt behouden. De aanpak bouwt voort op eerder werk met plantaardige oliën, nu met een olie die in grote volumes beschikbaar is als bijproduct uit de katoenketen.
Eerste resultaten uit het lab
De binding van de olie aan de stof is bevestigd met infraroodspectroscopie. De waterafstoting is gemeten via de contacthoek van een waterdruppel op het oppervlak. Onbehandeld katoen nam water direct op. Behandelde stof haalde 125 graden, een duidelijke sprong in waterafstoting. Vervolgtesten naar scheursterkte, wasbestendigheid en kreukherstel staan gepland.
Volgende stap is een watergedragen proces
De nu gepresenteerde methode is ontwikkeld in een oplosmiddelomgeving. Het team wil naar een watergedragen applicatie die past op bestaande lijnen in ververij en veredeling. Hoogleraar Richard Venditti benadrukt dat het doel een watergedragen proces is dat zonder gevaarlijke stoffen kan draaien. Lukt dat, dan volgt validatie op lijnsnelheid, handgevoel en kleurstabiliteit.
Regels zetten druk op PFAS in textiel
Merken en veredelaars in Europa zoeken versneld naar PFAS vrije alternatieven door strenger wordende regels en inkoopcriteria. Een afwerking die aansluit bij bestaande katoenprocessen en die werkt met grondstoffen uit dezelfde keten kan daardoor snel tractie krijgen, mits de prestaties overeind blijven in was en gebruik.
Bron: acs.org
Image by JUAN PABLO GONZALES DELGADO from Pixabay
