Zonder gericht beleid blijven biobased materialen en recycling achter bij fossiele alternatieven. Zowel recyclaat als bioplastics worden op dit moment onvoldoende beloond binnen wetgeving en marktsystemen. Dat blijkt uit recente signalen van de recyclingsector en de biotechnologiesector.
Volgens de brancheorganisatie HollandBIO krijgen biobased materialen nauwelijks voet aan de grond. Biologisch afbreekbare kunststoffen als PLA of PHA zijn technisch geschikt voor verpakkingen, landbouwtoepassingen en medische hulpmiddelen, maar worden in de praktijk zelden grootschalig ingezet. Het ontbreekt aan een gelijk speelveld: bioplastics vallen vaak buiten bestaande inzamel- en verwerkingssystemen en komen daardoor niet in aanmerking voor bestaande circulaire subsidies of regelingen.
Ook recyclaat heeft het moeilijk. In de praktijk zijn nieuwe kunststoffen goedkoper en makkelijker te verwerken dan gerecycled materiaal. Producenten kiezen daarom vaak voor virgin plastic, ook al heeft recyclaat een lagere milieu-impact. Zonder prijsprikkels of verplichtingen dreigt het marktaandeel van recyclaat te stagneren of zelfs te dalen. Inkoopbeleid en milieuschade worden nog onvoldoende meegewogen in de prijsvergelijking.
Zowel recyclaat als biobased kunststoffen worden dus dubbel getroffen. Ze zijn duurder dan nieuw plastic, maar krijgen daar geen beleidsmatige compensatie of marktvoordeel voor terug. Volgens HollandBIO is het tijd om het beleid te herijken. Biotech-materialen kunnen een sleutelrol spelen in het verduurzamen van sectoren als verpakkingen, landbouw en textiel, mits er ruimte komt in wet- en regelgeving voor innovatie en opschaling.
Zowel de recyclingsector als vertegenwoordigers van de biobased industrie benadrukken dat de circulaire economie alleen kan slagen als alternatieven voor fossiele plastics niet structureel worden benadeeld. Daarvoor is een combinatie nodig van prijsprikkels, ondersteunend beleid en investeringen in infrastructuur. Pas dan kunnen gerecyclede en biobased materialen werkelijk concurreren met nieuw plastic, en een volwaardige plek innemen in de circulaire keten.
