Aan de waterkant bij Värtan in Stockholm is in juni de bouw gestart van een installatie die jaarlijks 800.000 ton biogene CO₂ uit de atmosfeer moet halen. Daarmee is de Zweedse hoofdstad de eerste stad ter wereld die op grootschalige wijze biogene koolstof permanent afvangt en opslaat.
De installatie wordt gebouwd bij de biomassacentrale van Stockholm Exergi, waar nu al reststromen uit bosbouw en papierindustrie worden verbrand voor warmte en elektriciteit. De CO₂ die daarbij vrijkomt, is biogeen van aard. Dat betekent dat ze oorspronkelijk is opgenomen uit de atmosfeer door bomen en planten. Door deze CO₂ af te vangen en op te slaan, wordt het broeikasgas niet opnieuw uitgestoten, maar juist verwijderd uit de lucht.
Dat proces heet BECCS, wat staat voor bio-energie met CO₂-afvang en -opslag. De technologie die Stockholm inzet is gebaseerd op een hot-potassium-carbonate systeem. De CO₂ wordt uit de rookgassen gehaald, vloeibaar gemaakt en per schip vervoerd naar opslaglocaties onder de Noordzee, waar het gas zich uiteindelijk omzet in vaste mineralen in de bodem.
De bouw van de installatie kost omgerekend ruim 1,2 miljard euro. De financiering komt uit verschillende bronnen. De Zweedse overheid betaalt de komende vijftien jaar een vergoeding voor elke ton CO₂ die wordt verwijderd. Daarnaast ontvangt het project 180 miljoen euro uit het Europese Innovatiefonds. Ook bedrijven kunnen betalen voor negatieve emissierechten, wat een extra inkomstenbron vormt.
Stockholm Exergi verwacht dat de installatie in 2028 operationeel is. In tien jaar tijd kan het project tot 7 miljoen ton CO₂ uit de lucht halen, bijna een vijfde van de jaarlijkse uitstoot van heel Zweden. De warmte die vrijkomt bij het afvangproces wordt weer ingezet voor stadsverwarming, zodat de energie-efficiëntie behouden blijft.
Internationaal wordt het project gezien als een belangrijke stap in het bereiken van klimaatneutraliteit. Het laat zien dat steden, technologie en beleid samen kunnen zorgen voor echte negatieve emissies. Volgens het IPCC is grootschalige toepassing van BECCS nodig om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden.
Stockholm biedt daarmee een voorbeeld voor andere steden die willen investeren in structurele CO₂-verwijdering. Mits er voldoende duurzame biomassa beschikbaar is en de infrastructuur voor opslag op zee aanwezig, kan het model worden opgeschaald naar andere delen van Europa.
Bron: Informatie en afbeelding afkomstig van Stockholm Exergi, via het persbericht op beccs.se
