In 2024 was voor het eerst meer dan de helft van alle opgewekte elektriciteit in Nederland afkomstig van hernieuwbare bronnen zoals wind, zon en biomassa. Ondanks deze mijlpaal ging een aanzienlijk deel van de groene stroom verloren door een gebrek aan opslag en netwerkcapaciteit.
Volgens jaarcijfers van Energieopwek.nl werd 54% van de stroom in Nederland in 2024 duurzaam opgewekt met biomassa, wind- en zonne-energie. Dit is een groei van 11% ten opzichte van het voorgaande jaar, toen het aandeel precies op 50% lag. Vooral zonne-energie en windenergie leverden een grote bijdrage, met een stijging van respectievelijk 15% en 14%.
Bijdragen van hernieuwbare bronnen
De opwekking van hernieuwbare elektriciteit kwam in 2024 uit vier hoofdcategorieën:
- Zonnepanelen: 20,5% van de totale stroomproductie.
- Wind op land: 14,9%.
- Wind op zee: 12,6%.
- Biomassa: 6,1%. De groei in biomassa-opwekking (9%) is vooral te danken aan meer bijstook in kolencentrales en het gebruik van biobrandstoffen.
Stroomverlies door overschotten
Het aandeel groene stroom had nog hoger kunnen zijn als overschotten beter benut waren. Op momenten dat de zon volop scheen en het hard waaide, moesten windmolens en zonnepanelen worden uitgeschakeld vanwege een gebrek aan opslagcapaciteit en congestie op het stroomnet. In totaal ging er 3 terawattuur aan duurzame elektriciteit verloren, genoeg om Nederland tien dagen van stroom te voorzien.
“Hiermee heeft Nederland schone energie laten weglopen, terwijl fossiele centrales later moesten bijspringen om aan de vraag te voldoen,” benadrukt Energieopwek.nl. Als de overschotten waren opgeslagen, bijvoorbeeld als waterstof, had groene stroom 56,5% van de productie kunnen bereiken.
Duurzame pieken en fossiele terugvallen
Hoewel april een topmaand was met een record van 68% groene stroom, kenden oktober en november een terugval. Door weinig zon en wind daalde het aandeel groene stroom in november tot slechts 38%, waardoor kolencentrales volop moesten draaien. Dit zorgde tevens voor prijsfluctuaties: op piekmomenten kostte een kilowattuur elektriciteit maar liefst €1,21.
Naar een groene toekomst
Ondanks de uitdagingen markeert 2024 een keerpunt in de energietransitie. Met plannen om het aandeel hernieuwbare elektriciteit tegen 2030 naar 85% te brengen, is verdere investering in opslagtechnologieën zoals batterijen en waterstof cruciaal. Deze oplossingen kunnen helpen om duurzame pieken op te vangen en verspilling te voorkomen, terwijl fossiele energie steeds verder wordt teruggedrongen.
